(Hujambo Afrika) Wakulima wa kakao wa Cameroon walenga soko kubwa la China, wakichochewa na sera ya ushuru sifuri ya Beijing

Picha hii iliyopigwa Aprili 8, 2026 inaonyesha maganda ya kakao katika shamba lililo pembezoni mwa Buea, mji mkuu wa Mkoa wa Kusini Magharibi wa Cameroon.

Jua linapochomoza Mondoni, kijiji kusini-magharibi mwa Cameroon, Sekiss Enyeh Bayere, mkulima wa kakao, tayari yuko shambani kati ya miti yake.

Akiwa amevaa buti zilizochakaa na kubeba panga kali pamoja na ndoano ndefu, anatembea kwa uangalifu kati ya miti. Huu ni msimu wa kilele wa mavuno, na mashina ya miti yamejaa maganda yanayong’aa kama vito—njano ang’avu, machungwa mazito na zambarau tajiri.

“Kwetu sisi wakulima, kakao ni dhahabu,” alisema mkulima huyo mwenye umri wa miaka 35.

Kama mmoja wa wazalishaji wakubwa watano duniani wa kakao yenye ubora wa juu, Cameroon inaona kakao kama nguzo ya mauzo yake ya kilimo nje ya nchi na uchumi kwa ujumla.

Ikizalisha zaidi ya tani 300,000 kila mwaka, sekta hii inaajiri zaidi ya wakulima 500,000, kulingana na Wizara ya Kilimo na Maendeleo ya Vijijini.

Wakulima kama Bayere hutegemea kakao kukidhi mahitaji ya familia zao, lakini bei za kakao nchini humo, zilizoathiriwa na ziada ya uzalishaji duniani na uthabiti wa soko, zimeshuka hadi asilimia 75 kufikia mapema 2026, hali iliyosababisha kuchoka kwa wakulima na hofu ya kuporomoka kwa sekta hiyo.

Hata hivyo, kuna habari njema mbele.

Kuanzia Mei 1, China itaanza kutekeleza sera ya ushuru sifuri kwa nchi zote 53 za Afrika zilizo na uhusiano wa kidiplomasia. Hatua hiyo inatarajiwa kuleta fursa mpya kwa bidhaa za kilimo za Cameroon, hasa kakao, kwa kuwezesha upatikanaji wa soko lenye uwezo mkubwa.

“Ni fursa kubwa,” alisema Bayere. “Itaboresha bajeti yetu ya kifedha kwa mwaka huu kwa njia chanya sana.”

Picha ya angani iliyopigwa kwa droni tarehe 8 Aprili 2026 inaonyesha mwonekano wa shamba la kakao lililopo pembezoni mwa Buea, mji mkuu wa Mkoa wa Kusini Magharibi wa Cameroon. (Picha na Muleng Timngum/Xinhua)

HABARI BORA ZAIDI

“Hizi ndizo habari bora zaidi kwetu sisi wakulima,” alisema George Wambo Cornyu, mzalishaji maarufu wa kakao katika Mkoa wa Kusini Magharibi wa Cameroon. “Hii itatatua tatizo la bei zetu, kwa sababu… kukaa nyumbani na kuuza kakao China bila kulipa ushuru kutapandisha bei.”

Familia ya Cornyu imekuwa ikitegemea kilimo cha kakao kwa vizazi, lakini mchanganyiko wa bei duni na mzozo wa muda mrefu wa kijeshi wa kujitenga katika eneo hilo umemvunja moyo.

Sera ya ushuru sifuri ya China imemrejeshea matumaini.

“Wakulima watafurahi sana kusikia kuwa tutauza mazao yetu bila ushuru. Hilo halijawahi kutokea,” alisema.

Akiendesha ushirika wa wakulima wa kakao katika vijiji vya Masoka na Ikata, Cornyu alisema atawahamasisha wakulima kutumia fursa za soko “kubwa na pana sana” la China.

“Tunaweza kukusanya mazao yetu pamoja na kuyasafirisha kwenda China bila ushuru,” alisema. “Tutapata bei nzuri sana.”

“China imetuletea fursa ya dhahabu, na sidhani kama tunaweza kuipoteza,” alisema Cornyu.

Katika kiwanda kidogo cha muda mjini Buea, wakulima kadhaa walikuwa wakipata mafunzo ya kubadilisha mbegu za kakao kuwa bidhaa zenye thamani ya juu.

Mafunzo hayo, mpango mpya wa eneo hilo, yataimarishwa na sera ya ushuru sifuri ya China, akiongeza kuwa hali bora za usafirishaji nje zitasaidia maendeleo ya viwanda vya ndani.

“Pia itahamasisha uchakataji wa ndani na kuongeza thamani. Kwa njia hii, itachochea ukuaji wa viwanda katika sekta yetu kama tunavyofanya hapa.

“Kwa kufanya kazi na China, tutaweza kubadilisha mazao yetu hapa nchini na kuuza bidhaa zilizotengenezwa ndani,” alisema Cornyu.

Kwa Sandra Mbah mwenye umri wa miaka 43, mkulima wa kizazi cha pili, sera hiyo mpya pia ni fursa kubwa.

“Ushuru mdogo unamaanisha ajira zaidi kwa vijana na mapato zaidi. Kwa sisi tunaojaribu kubadilisha kakao kuwa bidhaa nyingine, itapunguza gharama kwa kampuni na kuleta faida nyingi,” alisema.

Mamlaka za eneo hilo pia zina matumaini hayo.

Solomon Malu, afisa wa Wizara ya Kilimo na Maendeleo ya Vijijini, alisema: “Kwa sera ya ushuru sifuri, kakao yetu itaingia katika soko kubwa la China. Hii itaboresha maisha ya wakulima na pia uchumi wa nchi.”

Daniel Yando, rais wa Chama cha Biashara kati ya China na Cameroon, alisema hatua hiyo itaongeza maendeleo ya kilimo na pia biashara ndani ya bara.

“Hii ni fursa kubwa na njia ya kuwawezesha Waafrika kushiriki katika kilimo, ambacho ni injini ya ukuaji wa nchi yetu,” alisema.

MUSTAKABALI WA PAMOJA

Sekiss Enyeh Bayere anakagua ganda la kakao lililoiva katika shamba lake lililoko pembezoni mwa Buea, mji mkuu wa Mkoa wa Kusini Magharibi wa Cameroon, Aprili 8, 2026. (Picha na Muleng Timngum/Xinhua)